Boek ‘Oorlogserfgoed overzee’ verschenen

Het boek ‘Oorlogserfgoed overzee, De erfenis van de Tweede Wereldoorlog in Aruba, Curaçao, Indonesië en Suriname’ van historica Esther Captain en antropoloog Guno Jones is bij uitgeverij Prometheus/Bert Bakker verschenen. In het boek staat centraal welke materiële sporen van de oorlog in de huidige Nederlandse Antillen, Suriname en Indonesië (inclusief Nieuw-Guinea) zijn terug te vinden en hoe diverse belanghebbenden hier door de jaren heen betekenis aan hebben gegeven. Maar ook het teloorgaan van oorlogserfgoed krijgt aandacht, zoals het afbreken van defensiewerken, het verdwijnen van historische gebouwen en de verwaarlozing van monumenten. Ook is er aandacht voor de rituelen, herdenkingen en pelgrimsreizen die in de loop der tijd zijn ontstaan en voor erfgoedtoerisme.

Betekenis bevrijdingsdag
Captain en Jones deden een studie naar de erfenis van de Tweede Wereldoorlog op Aruba, Curaçao, Surinameantropoloog Gudu Jones en Indonesië. Ze zochten naar sporen van die periode in het huidige, onafhankelijke Suriname en Indonesië, waarbij ook speciale aandacht is besteed aan Nieuw-Guinea. ‘In Indonesië is bevrijdingsdag de dag waarna ook de onafhankelijkheid van Indonesië volgde en heeft het dus een hele andere betekenis’, vertelt Captain. In Suriname heeft bevrijdingsdag geen rol van betekenis. ‘Alleen 4 mei, de dodenherdenking, wordt daar gevierd. Net als op de Antillen.’ Bij het woord 'oorlog' wordt er in Nederland meteen een associatie gemaakt met de Tweede Wereldoorlog. Op de Nederlandse Antillen is dat volgens Captain ook het geval. Maar in Suriname wordt vooral gedacht aan de binnenlandse oorlog die speelde tussen het leger van Desi Bouterse en het rebellenleger van Ronnie Brunswijk. ‘Men denkt meer aan de recente geschiedenis’, meent Jones.

Liefde voor de koningin
Het boek 'Oorlogserfgoed overzee' gaat vooral over de periode na historica Esther Captain de Tweede Wereldoorlog. Captain: ‘We hebben willen laten hoe na de oorlog wordt omgegaan met de herinnering aan de oorlog. Hoe de oorlog een plek heeft gekregen in de samenleving. Mensen gaan op de Antillen op een hele andere manier met die erfenis om. De meeste  is vervallen geraakt, er is niet naar omgekeken. Het wordt als hangplek gezien.’  De mensen die in Suriname betrokken waren bij de nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog, waren mensen die voorstander waren voor de autonomie, vertelt Jones. De koningin had in 1942 de autonomie in het vooruitzicht gesteld, dus men zag geen spanningsveld tussen liefde voor de koningin en zelfredzaamheid.’ Voor de Antillen was de situatie na de Tweede Wereldoorlog anders. ‘Er was betrokkenheid bij Nederland. Op Aruba had je het Aruba Hulpfonds en op Curaçao was het Curaçaos Nationaal Steunfonds. Op Aruba is 300.000 gulden ingezameld aan hulpgoederen voor Nederland. Heel veel. Maar tegelijkertijd vond men het belangrijk dat Aruba en de Antillen meer onafhankelijkheid zou krijgen. Het zelfbewustzijn kwam: we zijn sterke landen.’

Luister naar interview van Esther Captain en Guno Jones bij Radio Nederland Wereldomroep


Dr. Esther Captain is historica. Ze is onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) te Amsterdam en programmaleider aan het Centre for the Humanities van de Universiteit Utrecht.
Dr. Guno Jones is antropoloog. Hij is als postdoc-onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep ‘Inclusive Thinking: the policy and practice of diversity in the Netherlands in a historical context’ van de Universiteit van Amsterdam.  

Oorlogserfgoed overzee
Uitvoering: paperback, ca. 436 pagina’s
Prijs: ca. € 24,95
Uitgeverij Prometheus/Bert Bakker
ISBN: 978 90 351 3584 0