Gestileerd oorlogvoeren in Baliemvallei

Sinds 1991 wordt het Lembah Baliem Cultureel Festival ieder jaar gehouden in de omgeving van Wamena in de Baliemvallei van het Indonesische Papua. Dit jaar organiseerde het Jayawijaya District van 9 tot 12 augustus in het dorp Wosilimo zoals gebruikelijk een gestileerde 'oorlog' tussen inheemse stammen uit de vallei als een van de belangrijkste attracties voor toeristen. In het verleden waren de stammenoorlogen noodzakelijk vanwege gevechten tussen jongeren, diefstal en ontvoeringen van vrouwen. Tijdens het festival namen tientallen stamleden deel aan de demonstratie van een 'tribale oorlog' met pijlen en speren en gekleed in traditionele kleding. De meeste mannen droegen alleen een koteka, een peniskoker gemaakt van een kalebas. Vrouwen droegen een Sali, een rok van gras, en waren topless volgens de traditionele klederdracht.

Dani dominant

In de pas in 1938 ontdekte Baliemvallei en de bergen ten westen ervan wonen een aantal volken, onder wie de Dani, de Yani en de Lani. Onder de inwoners van de Baliemvallei (met een oppervlakte van 45 festival moet mensenlevens reddenvierkante kilometer) zijn de Dani dominant. Ze staan in de buitenwereld bekend als boeren en strijders om hun bezit en macht uit te breiden. Hun oorlogen waren echter ook een symbool van vruchtbaarheid en voorspoed. In de jaren zeventig van de vorige eeuw dwong de lokale overheid vrede af tussen de strijdende stammen in de regio om langdurige wraak en verlies van mensenlevens te voorkomen. Ter vervanging daarvan kwam het Lembah Baliem Festival. Papua-krijgers rennen rond hun wachttorens, draaien in cirkels met hun speren, terwijl de vrouwen klappen en zingen. Het is natuurlijk voor iedereen duidelijk dat de 'oorlog' tijdens het festival gespeeld is. Stel je voor dat zo'n 20 verschillende lokale stammen met elk 30 tot 50 mensen, gekleed in traditionele kleding, speren, pijl en boog op elkaar zouden inhakken. Vroeger waren oorlogen een traditie voor de Dani's en andere stammen zoals de Mek en Moni in de Ekagi-vallei. De strijd werd meestal veroorzaakt door problemen over vrouwen en de bruidsschat. Zij waren niet altijd vijandig. Sommige stammen gingen al snel een alliantie aan. Ze slachtten enkele jonge varkens als teken dat het geschil was opgelost.

Teelt van knollen

Volgens archeologisch bewijzen houden de Dani zich naar schatting al 7000 jaar bezig met de teelt van knollen (onder andere de zoete aardappel), het houden van varkensmannen in  traditionele oorlogskledij en het bouwen van hutten in dorpen. De boeren in de Baliemvallei bewerken vakkundig hun vruchtbare grond, graven lange sloten voor irrigatie en drainage en tussen de oogsten laten ze de grond braak liggen. De Baliemvallei telt inmiddels 120.000 inwoners. Veel jonge Papua's verlaten tegenwoordig hun dorpen en trekken naar de enige grote stad, Wamena, of zelfs verder weg. Tijdens de 'oorlog' waren de mannen prachtig gekleed, met een dreigend uitziende varkenstanden in hun doorboorde neuzen, hun haardos vol gevederde kronen, bedekt met modder en verf, spectaculair lange peniskokers en kettingen van kaurischelpen. Enkele deelnemers hadden ter aanvulling van hun een donkere bril rond hun ogen getekend of droegen Rasta-mutsen, wat hun verschijning nog bizarder maakte.

Varkensrace

De eerste toeristen arriveerden in de vallei in 1984. Tegenwoordig wordt de Baliemvallei jaarlijks door enige duizenden toeristen bezocht, varkensracevoornamelijk door Duitsers en Amerikanen. Naast de gevechten konden ze ook kijken naar een varkensrace, waarbij eigenaren hard moesten lopen en werden gevolgd door hun huisdier. De meeste eigenaars zijn vrouwen omdat zij de varkens doorgaans verzorgen. Varkens zijn vaak een prestigieus onderdeel van bruidschatten in een traditionele Papua-bruiloft. Bovendien zijn rijkdom en status in tribale samenlevingen af te lezen aan het aantal varkens dat ze bezitten. Op het festival waren ook andere optredens en attracties, zoals traditionele dansvoorstellingen, een kookwedstrijd voor lokale keukens en wedstrijden in sege werpen (het gooien van de stok in het doel), puradan (spel met draaiende wielen van geweven rotan), of sikoko (gooi een muntje in het doel). Tevens namen verschillende toeristen lessen in het boogschieten en speerwerpen.

 

Zie ook: Filmpje over Festival Lembah Baliem
Lees ook: Varkens en varkensfeesten in Nieuw-Guinea