PACE doet mee aan ‘Indië in Oorlog’

Op zaterdagmiddag 15 augustus 2009, de dag dat de Japanse capitulatie wordt herdacht, is staatssecretaris Jet Bussemaker geïnformeerd over de stand van zaken, de totstandkoming en de plaats van het webportaal ‘Indië in Oorlog‘. Het portaal bundelt informatie van diverse erfgoedinstellingen over de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië en zal na oplevering worden beheerd door het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek. 

Bussemaker krijft informatie over webportaal‘Indië in Oorlog’ wordt ontwikkeld door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport binnen het programma ‘Erfgoed van de Oorlog‘. PACE-directeur Nancy Jouwe belichtte het belang van de kleinste organisatie van de deelnemende erfgoedinstellingen. “Een portal werkt als een digitale internetgids, en in deze portal komen 21ste eeuwse techniek en sterk inhoudelijke kennis bij elkaar in een overzichtelijk en aantrekkelijk geheel. Deelname betekent voor PACE een danige vergroting van onze bereikbaarheid.” Daarnaast gaf zij aan dat de deelname van PACE ook een inhoudelijke verdieping van het portaal betekent.

Het verhaal van de Papua's
Japanse schutter in verkenningsvliegtuig De Stichting Papua Cultureel Erfgoed bestaat inmiddels zeven jaar en ontsluit en digitaliseert Papua-erfgoed: artefacten, documenten, boeken, films, foto’s, kaarten en verhalen. Op het portaal zullen we bijvoorbeeld themapagina’s, fotos, filmmateriaal, verhalen rondom de oorlog kunnen tonen. Bij Indisch erfgoed wordt niet direct gedacht aan het verhaal van de Papua’s, terwijl er natuurlijk historisch veel voor te zeggen is om die link wel te maken. De militaire geschiedenis laat overduidelijk het belang van het eiland Nieuw-Guinea zien, zo begonnen generaal McCarthur en de geallieerden hun bevrijding van Azië en de Pacific via Nieuw-Guinea. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de plaats Merauke op Nieuw-Guinea de enige plek in de Indische archipel die niet bezet werd door de Japanners

De politieke geschiedenis
spotprent Soekarno en LunsOok de politieke geschiedenis toont dit belang. In de periode tussen ’45-‘49 ging Nieuw-Guinea een steeds belangrijkere rol spelen, Het was een mogelijke bestemming voor diegenen die niet welkom waren in de nieuwe Republiek Indonesia, maar het werd ook steeds meer een strijdpunt tussen Nederland en Indonesië. Verder is het portaal een belangrijk middel om niet alleen de geïnstitutionaliseerde geschiedschrijving te laten zien en horen, maar vooral ook de persoonlijke verhalen via de mondelinge geschiedenis van mensen. Op deze manier kan het portaal ook laten zien en horen hoe de Tweede Wereldoorlog in onze eigen levens kon ingrijpen. Een aantal deelnemers aan het portaal ‘Indië in Oorlog‘, waaronder PACE, zal via de eigen site, en daardoor ook het portaal deze verhalen een plek geven.

Getuigenverhalen oorlog
Het project Mondelinge Geschiedenis van PACE levert getuigenverhalen van Nederlanders, de eerste generatie Papua-migranten, Indo's, Molukkers en anderen uit Nieuw-Guinea, over hun ervaringen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Nieuw-Guinea. De oorlog heeft bijvoorbeeld zowel in Nederland als in Nieuw-Guinea impact gehad op Nancy’s eigen familie. Haar Indische opa Nappie, kwam in 1930 na trouwe dienst als assistent-resident in Indië met zijn gezin in Den Haag wonen. Daardoor heeft haar moeder de oorlogswinter hier meegemaakt. Bovendien hield haar oma Wiesje, inmiddels weduwe, joodse onderduikers in haar Haagse huis. Intussen was Nancy’s vader aan de andere kant van de wereld tonijnvisser voor de Japanners. Hij werd in de Hollandiabaai opgepikt door een Nederlands Amerikaanse onderzeeër en vervolgens gemobiliseerd. Nancy’s vader en moeder ontmoetten elkaar tijdens de Ronde Tafel Conferentie in Den Haag in 1949. Het zijn dit soort verhalen die het portal heel levend zullen maken. De complexiteit van de geschiedenis toont het aan: deze oorlog was van ons allemaal.

Het verhaal van Nicolaas Jouwe opgetekend in Verhalen in documenten. Over het afscheid van Indië, 1940-1950. Nationaal Archief, 2008. ISBN 978-90-70301-65-1   (pdf) 

Lees ook:
De integrale tekst van toespraak de PACE-directeur op 15 augustus.

Deelnemers aan het webportaal:
Cogis, Geheugen van Nederland, Het Nederlandse Rode Kruis, Indisch Herinneringscentrum Bronbeek, Insitituut voor Beeld en Geluid, KITLV, Koninklijk Instituut voor de Tropen, Koninklijke Bibliotheek, Legermuseum, Museon, Museum Bronbeek, Museum Maluku, Nationaal Archief, Nederlands Fotomuseum. Nederlands Instituut voor Militaire Historie, Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, Prentenkabinet Leiden, Stichting Papua Cultureel Erfgoed en Stichting Pelita.