Toerisme Sentanimeer in ontwikkeling

Het toerisme in Papua lijkt zich op het eerste gezicht niet uit te breiden. Maar toch zijn er wel degelijk ontwikkelingen. Tijdens het derde Lake Sentani Festival in mei 2010 konden toeristen voor het eerst een georganiseerde rondvaart maken op het Sentanimeer. De organisatie was in handen van PatGom (Papua Tourist Guides Community), die in 2008 begon met een pilot om de toeristische trekpleisters aan het Sentanimeer in beeld te brengen en studenten de fundamentele kennis voor de functie van toeristengids bij te brengen. Er werd op de middelbare school SMA Negeri 1 in Sentani een onderwijssysteem opgezet om enkele toeristische routes uit te stippelen. Zo ontstonden er verschillende cruises en een bustocht, de Sentani Overland Tour, naar onder meer de beschilderde megalitische stenen in het dorp Tutari (archeologische resten van de voorouders) en het McArthur Monument (Tweede Wereldoorlog) in Ifar Gunung. 

Meer ligt boven zeeniveau

In het Sentanimeer liggen 22 eilanden en er zijn in totaal 24 bewoonde dorpen. Het meer is bijna 10.000 hectare groot en ligt 75 meter boven zeeniveau. dansers bij aankomst op AseiWat fascinerend is dat alle dorpen hetzelfde lijken, maar in feite totaal van elkaar verschillen. De dorpen aan het Sentanimeer kennen echter een overvloed van culturen. Een voorbeeld is Isolo. Dat is een ceremonieel dat wordt uitgevoerd als een bewoner van een bepaald dorp goederen brengt naar een ander dorp. Er zijn verschillende soorten Isolo, zoals een Isolo voor het escorteren van een bruid bij haar huwelijk. Er is een speciale Isolo-dans voor Ondofi, de allerbelangrijkste geest in een onzichtbare dodenwereld waar de voorouders in harmonie leven met de goden. Regelmatig dansen de dorpelingen rond het Sentani-meer een Isolo waarbij ze varkens meedragen als offer voor Ondofi. Tijdens het Lake Sentani Festival in 2008 werd er ook een Isolo uitgevoerd met een gevangen krokodil. Het dier was bestemd voor stamleden die een huis voor Ondofi hadden gebouwd. Volgens een van de stamoudsten, John Wahei, was Ondofi hun oppergod totdat de dorpelingen in de twintigste eeuw in aanraking kwamen met rooms-katholieke missionarissen.

Boombastdoek en traditioneel aardewerk

Toeristen die even aan het moderne leven willen ontsnappen, hebben daartoe volop de gelegenheid in de natuurlijke omgeving van het Sentanimeer.vrouwen verkopen bombastdoeken De trips starten in het dorp Kalkothe en met de rondvaartboten Onomi 1 en Onomi 2 wordt er gevaren naar het dorp Donday, en de eilanden Abar, Ifale en Asei. De tocht eindigt weer in Kalkhote waar een maaltijd genuttigd kan worden. In vrijwel alle dorpen worden bij aankomst en vertrek van de cruiseboten lokale dansen uitgevoerd. In Asei kan  het vervaardigen van boombastdoeken bekeken worden en bestaat de mogelijkheid om boombastdoeken te kopen. Abar is het enige dorp aan het Sentanimeer waar nog aardewerk traditioneel vervaardigd wordt. Er worden vooral schalen voor papeda en kookpotten gemaakt, Met een rolstempel worden ze versierd met Sentani-motieven. Tegenwoordig wordt ook de moderne techniek ingezet bij de vervaardiging van potten op een draaischijf. De potten worden gebakken en geglazuurd. Het resultaat is een grof soort aardewerk, fel gekleurd en onaantrekkelijk. Wel lijkt het moderne aardewerk het traditionele te verdringen. Naast aardewerk wordt er houtsnijwerk verkocht, hetgeen traditioneel versierd wordt met zwarte houtskool en witte kalk. De versiering wordt met behulp van olie glanzend gemaakt.

Drie tochten over Sentanimeer mogelijk

Op het Sentanimeer zijn door PatGom momenteel drie cruises opgezet. De eerste gaat naar het dorp Ayapo om het mannenhuis te bezoeken en het proces van de vervaardiging van boombastdoeken feestelijke ontvangst op Abarte bekijken. Tijdens de tweede trip wordt het aardewerkdorp Abar aangedaan en vervolgens het dorp Ajau op Ifale bezocht, waar een eeuwenoude Tifa-trommel te zien is. De derde boottocht gaat naar de kampong dorp Donday (waar het mannenhuis met een oude Tifa kan worden bekeken) en via Asei wordt terug gevaren naar Kalkothe. De trips zijn goed georganiseerd en kundig begeleid door gidsen. PatGom traint zijn eigen mensen, studenten van de school voor toerisme in Sentani en van de universiteit in Jayapura. Bij het ‘Tourism Goes to School Program leren de jongeren zichzelf te presenteren en krijgen ze gedegen onderricht over het gebied waar ze werken. De studie lijkt qua training sterk op het aloude gilde-systeem. Het leerproces bestaat uit het opdoen van taalvaardigheid in het Engels, het eigen maken van de lokale cultuur en het opstellen en vervaardigen van presentaties over Sentani. De hoofdgids van PatGom, Andre Liem, hecht groot belang aan een 'groen' imago van zijn organisatie. Hij betreurt de geleidelijke vervuiling van het meer ten zeerste. PatGom kan overigens ook worden benaderd voor toeristische trips in het Sentani-gebied naar eigen inzicht onder begeleiding van een gids.  

Links Sentanimeer: 
Papua Tourist Guides Community
Tourism Goes To School
Papua Jungle Chef
Save Port Numbay 
Escort PatGom
Papua BackPacker
Papua Adventure

Sentani Lake Festival 
Easy Green Living

Elders in Papua:
Indonesia Tourism Papua 
Papua adventures  
Hidden Cultures Adventures
Trekking Programma Hey Papua 
Papua Diving