Ontdekking: naam Sapoerahof is verkeerd

Een bijzonder bijproduct van het cultureel erfgoed project Linken Leggen Lombok is de ontdekking dat de naam Sapoerahof in de Utrechtse wijk Lombok verkeerd geschreven is. Tijdens de Straatgewijs-wandeling zag Wim Manuhutu, oud-directeur van Museum Malaku, dat de naam van deze zijstraat van Molukkenstraat niet de juiste is. De straat is vernoemd naar het Indonesische eiland Saparua. De initiatiefnemers van Linken Leggen Lombok, waaronder PACE, hebben de zaak aangekaart bij de gemeente. Die heeft toegegeven dat er in het verleden een fout is gemaakt door de straatnamencommissie.

Gemeente wil naam veranderen
Het is opmerkelijk dat deze fout pas na acht jaar ontdekt is, zegt Chrétien Breukers Saparua ligt vlakbij Ambon van de Commissie Straatnaamgeving van de Gemeente Utrecht. Deze commissie, onder voorzitterschap van Ed Hoeboer, wil nu de naam veranderen in Saparuahof. De bewoners van de straat dienen wel eerst in te stemmen met de naamsverandering. Saparua is een eiland van de Indonesische eilandengroep de Molukken. Het eiland ligt aan de andere kant van de Arafura Zee nabij Ambon en is 144 vierkante kilometer groot. Saparua behoort tot de eilanden waar kruidnagelen worden geteeld. Veel van de in Nederland wonende Molukkers zijn afkomstig van dit eiland. Wendy Kremer en Klaartje Snoeren van Lombox.nl hebben voor Linken Leggen Lombok een filmpje gemaakt waarin de wijkbewoners reageren op de verkeerde schrijfwijze van de straatnaam. Dit filmpje is te zien op You Tube: Klik hier.

Geschiedenis Saparua
Op Saparua vindt in 1817 een grote opstand plaats tegen de Nederlandse bezetting die neer werd geslagen. Op 17 mei 1817 veroveren Molukkers het VOC-fort ‘Duurstede’ op het eiland. Bij deze detail van aquarel van Q.M.R. VerHuell over overdracht jongetjeverovering, onder aanvoering van Thomas Matulesia, werden vrijwel alle mensen in het fort gedood, onder wie de nieuwe resident Johannes van den Bergh. Van de 378 officieren, onderofficieren en manschappen op het eiland, blijven er 364 dood op het slagveld liggen, na een gevecht van slechts enkele uren. Volgens de geschiedschrijving bestookt Matulesia de 'goddeloze Hollanders' met bijbelcitaten en musketvuur. Alleen het 6-jarig zoontje van de resident overleeft de aanval. Hij wordt enige maanden later bij Salomon in de bossen gevonden door bemanningsleden van een Nederlands fregat en overgedragen aan zijn familie in Batavia. Matulesia wordt door de bevolking als vorst en geestelijke leider vereerd en krijgt de heldennaam Pattimura (jonge koning). Het koloniale gezag lijdt in juni 1817 opnieuw gezichtsverlies als een invasiemacht onder leiding van majoor Beetjes bij de landing op Saparua wordt afgeslacht. Alle 116 soldaten die aan de landing deelnemen, komen om het leven.

Verzet wordt neergeslagen
Matulesia krijgt heldennaam PattimuraPas in november 1817 weet van schout-bij-nacht A.A. Buyskens met een geslaagde strafexpeditie het verzet op Saparua neer te slaan. Hij verhardt het bestuur op de Molukse eilanden en Matulesia wordt in het openbaar op 16 december 1817 in fort Victoria op Ambon opgehangen. Hoffelijk tot het laatst, spreekt Matulesia, staande onder de galg, de legendarische woorden: 'slamat tinggal, tuan-tuan' ('Ik wens u een prettig achterblijven, heren'). Het zoontje van de vermoorde resident, Jean Lubbert, wordt in 1820 overgebracht naar zijn grootouders in Nederland. Opa is over de redding van zijn kleinzoon zo blij, dat hij in 1821 de Nicolaaskerk in Wijhe een orgel schenkt. Tot op heden, mogen de nazaten van het jongetje zich Pattimura ook op postzegelofficieel ‘Van den Berg van Saparua’ noemen. Nog elk jaar wordt op 15 mei wordt in Indonesië de Molukse opstand tegen de Nederlandse bezetting in 1817 herdacht. Matulesia is opgenomen in het pantheon van nationale helden en zijn beeltenis is op Indonesische postzegels en geldbiljetten te zien. Ook voor Molukkers in Nederland is Pattimura een vrijheidsheld die opkwam voor de belangen van de bevolking.

Zie ook: Linken Leggen Lombok en Lombox.nl.
In AD/Utrecht: Fout straatnaambordje door tikfout